21 oktober 2006, NRC Handelsblad, 1000 woorden:
Regelmaat helpt baby meer dan inbakeren

Inbakeren is geen wondermiddel voor overmatig huilende baby's. Regelmaat, voorspelbaarheid en minder prikkels zijn belangrijker.

Vier gespecialiseerde verpleegkundigen hebben voor een landelijk onderzoek naar inbakeren in Utrecht, Den Haag, Arnhem en de regio Zwolle/Raalte drie maanden lang 398 ouderparen met huilbaby's begeleid. De ouders leerden voor regelmaat en voorspelbaarheid te zorgen en onnodige prikkels te vermijden. De helft van de baby’s werd bovendien ingebakerd. Maar dat gaf alleen de eerste drie dagen wat verschil, zo bleek (Journal of Pediatrics, november).

Aan het begin van het onderzoek huilden de baby’s gemiddeld 2,5 uur per dag, met uitschieters naar 12 uur, zo bleek uit bijgehouden huildagboeken. Ouders kunnen daar wanhopig van worden. Ze proberen van alles om hun kind stil te krijgen – wiegen, praten, zingen – maar niets lijkt te werken. Toch is de oplossing eenvoudig, zo blijkt uit het onderzoek: regelmaat, voorspelbaarheid en minder prikkels.

Bregje van Sleuwen is gezondheidsvoorlichter en coördineerde vanuit Utrecht het project. “Met regelmaat en voorspelbaarheid bedoelen we een vaste volgorde in wat er gebeurt”, zegt zij. “Het wordt wel vertaald als een schema in klokkentijd, zoals op vaste tijden voeden, maar dat bedoelen we juist niet. Het gaat om een patroon van activiteiten dat steeds herhaald wordt: de baby na het wakker worden meteen voeden, dan knuffelen en daarna alleen laten spelen. Dan, bij de eerste signalen van vermoeidheid, de baby weer in het eigen bedje leggen en zelf laten inslapen. Het laken en de deken stevig instoppen onder de matras, als een soort extra begrenzing in het bed. En dat iedere keer opnieuw.”

Speeltjes

Het verminderen van prikkels komt erop neer dat de baby minder indrukken op moet doen. “Dus niet de hele dag de televisie en de radio aan laten staan, en niet vijftien fel gekleurde speeltjes in de box leggen. Een of twee is voor een klein kindje voldoende”, benadrukt Van Sleuwen. Prikkelreductie is ook zorgen voor een rustige omgeving bij het wiegje – geen felgekleurde mobiel erboven.

Door de regelmaat en prikkelreductie nam het huilen na een week gemiddeld al met bijna de helft af. Inbakeren maakte alleen in het begin wat uit: in de ingebakerde groep verminderde het huilen meteen, terwijl baby’s in de regelmaatgroep de eerste dag wat vaker huilden. Daarna nam het huilen in beide groepen (verder) af en na vier dagen was er geen duidelijk verschil meer. Na acht weken huilden de kinderen nog drie kwartier per dag – vergelijkbaar met ‘normale’ baby’s.

Van Sleuwen: “Inbakeren kan het stoppen met huilen dus vergemakkelijken maar als je er mee begint moet je het ook zes tot acht weken blijven doen. Je kunt er niet na een paar dagen weer mee stoppen, want dan doe je weer iets nieuws en kan het kind meer gaan huilen.” Zij wijst erop dat je inbakeren op het consultatiebureau moet léren en dat je niet zelf moet gaan experimenteren.

Ouders interpreteren huilen als een teken dat hun kind zich niet lekker voelt of pijn heeft, maar dat is lang niet altijd het geval. Van Sleuwen: “Huilbaby’s lijken wel meer darmkrampjes te hebben maar die krampjes verminderen als de baby uitgerust is. De kramp kan dus ook een gevolg zijn van oververmoeidheid door al het huilen.”

Aan het inbakeronderzoek konden alleen gezonde kinderen meedoen. Bij een vermoeden van koemelkallergie, werden baby’s buiten het onderzoek gehouden. Bij een inventarisatie achteraf van huilbaby’s in de Zwolse Isala kliniek konden de dokters overigens maar bij drie van 88 kinderen een lichamelijke oorzaak vinden, waarvan twee keer koemelkallergie. Overmatig huilende baby’s zijn dus in verreweg de meeste gevallen niet ziek. Al is het wel belangrijk om dat eerst uit te sluiten. Dat kan op het consultatiebureau.

Borstvoeding

Voorstanders van borstvoeding hebben op de methode van regelmaat en inbakeren tegen dat het borstvoeden belemmert. Op de website www.eurolac.net laat borstvoedingsdeskundige Gonneke van Veldhuizen- Staas zich uiterst kritisch uit. De methode heeft volgens haar ‘een negatieve invloed op het beginnen met en in stand houden van de borstvoeding’. Het stijf en gestrekt inbakeren zou ‘onnatuurlijk en potentieel gevaarlijk’ zijn, zelfs ‘een mogelijke factor bij wiegendood’. En het zou ‘fysieke verwijdering tussen moeder en kind’ veroorzaken en ‘mede daardoor het risico van een verstoorde hechting’ vergroten.

Van Sleuwen is het niet met de borstvoedingsdeskundigen eens: “Met inbakeren begin je pas drie à vier weken na de geboorte, en dan is de borstvoeding heel goed op gang. Het idee achter regelmaat is juist te leren kijken naar het kind en het kind de rust te geven die het nodig heeft. Daardoor zal het dus als het wakker wordt uitgerust zijn om goed te drinken. Ik denk dat de regelmaat de borstvoeding eerder kan helpen.”

Baby’s worden in Nederland ook niet strak en stijf ingebakerd, zoals je wel op beelden van Russische kraamkamers ziet. Van Sleuwen: “Het hoofdje mag niet ingebakerd vanwege het gevaar van warmtestuwing en de beentjes moeten voldoende bewegingsruimte hebben in de breedte. Het kind moet de kikkerstand kunnen aannemen, anders kan de heup verkeerd groeien en is er kans op heupdysplasie.” Van Sleuwen adviseert verder om geen baby’s boven zes maanden in te bakeren omdat ze daarna in de doeken naar de buik kunnen rollen. Dan ontstaat er een sterk verhoogde kans op wiegendood.

Binnenkort komt er een landelijke richtlijn Aanpak van excessief huilen bij zuigelingen die gebaseerd is op de resultaten van het onderzoek.

Bronnen:

• J Pediatr 2006:149:512-7;
• Ned Tijdschr Geneeskd 2005:149:472-7.