HOMEPAGINA

LAATSTE NIEUWS
ZOEK NOG ALTIJD
NIEUWS
INFORMATIE E-MAIL SITEMAP

BART MEIJER VAN PUTTEN
MEDISCH ARCHIEF 2004

December 2004, Synaps VUmc:
Stamcellen uit lichaamsvet kunnen botweefsel vormen

Stamcellen uit gewoon vetweefsel die grote stukken ontbrekend bot aanvullen. Het klinkt futuristisch maar het zal binnen een paar jaar op het VUmc gemeengoed zijn, voorspelt orthopedisch chirurg prof. Paul Wuisman. Ook andere medische disciplines kunnen volgens hem diezelfde stamcellen gebruiken om allerlei weefsels en zelfs hele organen mee te maken, echte tissue engineering.

December 2004, Synaps VUmc:
Dure geneesmiddelen plaatsen VUmc voor dilemma

De in 2002 ingevoerde regeling Dure geneesmiddelen vormt een ethisch dilemma voor ziekenhuisartsen, ook in het VU-medisch centrum. Veel nieuwe dure biotechnologische medicijnen zijn niet in deze regeling opgenomen, terwijl de patiënten er wel om vragen. En zelfs als de dure medicijnen binnen de regeling vallen, is nog steeds tenminste een kwart van de kosten voor rekening van het ziekenhuis.

23 december 2004, NRC Handelsblad:
DNA-test nog niet goed genoeg voor darmkankerscreening

Met een test op DNA-mutaties is dikkedarmkanker in een vroeg stadium op te sporen. De DNA-test scoort aanmerkelijk beter dan die op onzichtbaar bloed in de ontlasting maar is duidelijk niet zo betrouwbaar als colonoscopie, inspectie van de darm met een flexibele camera.

Lees hierover ook:

18 december 2004, NRC Handelsblad:
Harde lenzen vertragen bijziendheid bij kinderen

Harde zuurstof doorlatende lenzen zorgen er bij kinderen voor dat bijziendheid, myopie, minder sterk toeneemt. Uit een Amerikaans onderzoek, waaraan ruim honderd bijziende kinderen meededen, blijkt dat dit oogprobleem na het drie jaar dragen van harde lenzen bijna 30% minder was verergerd dan na eenzelfde periode met zachte lenzen.

18 december 2004, NRC Handelsblad:
Tekort aan slaap werkt op hormonen en maakt hongerig

Te korte nachtrust kon weleens een van de oorzaken zijn van de epidemie van vetzucht die we doormaken. Slaaptekort zorgt voor veranderingen in bepaalde hormonen, wat de eetlust aanwakkert.

Lees hierover ook: 15 juni 2002, NRC Handelsblad:
Gewekte trek, Maag wekt hongergevoel op met het hormoon ghreline

4 december 2004, NRC Handelsblad:
IVF met één embryo werkt bijna net zo goed en is veiliger

Twee IVF-pogingen met één embryo resulteren uiteindelijk in bijna evenveel levend geboren kinderen als één poging met twee embryo’s tegelijk. Groot voordeel van het plaatsen van één embryo per keer is dat er daarbij geen meerlingen voorkomen. Dat betekent veel minder kans op zwangerschapscomplicaties.

27 november 2004, NRC Handelsblad:
Kinderliedjes gewelddadiger dan de televisie

Kinderliedjes bevatten per minuut tien keer zoveel geweld als de televisie. Dat hebben kinderartsen van het Bristol Royal Hospital for Children uitgerekend. Het was hen opgevallen hoeveel agressie, ongelukken en rampen er wel niet opduiken in doodgewone Britse 'nursery rhymes'. Dat bij die liedjes beelden ontbreken zou het volgens hen alleen maar erger maken omdat de fantasie van kinderen dan nergens door geremd wordt. 

20 november 2004, NRC Handelsblad:
Pigmenttransplantatie

Het aanbrengen van losse huidcellen in een gel op vitiligoplekken pakt wonderwel goed uit, ontdekte dermatologe Van Geel. Helaas alleen bij stabiele vitiligo.

20 november 2004, NRC Handelsblad:
Intensief gebruik van computer verhoogt risico op glaucoom

Zwaar computergebruik kan leiden tot glaucoom, een verhoogde oogdruk, zo blijkt uit een Japans onderzoek onder 10.000 werknemers. Dat risico geldt vooral voor mensen die bijziend zijn.

20 november 2004, NRC Handelsblad:
Dure behandeling ontdekt tegen zeldzame koude-allergie

Er zijn mensen die op koude reageren met huiduitslag en griepachtige klachten. Als dat vaker in de familie voorkomt, lijden deze mensen aan familiale koude-allergie, een zeldzame erfelijke afwijking. Een paar jaar geleden ontdekten medewerkers van de universiteit van Californië dat die erfelijke koude-allergie het gevolg is van een mutatie in het gen dat codeert voor het eiwit cryopyrine. Nu hebben ze er ook een behandeling voor gevonden.

November 2004, Gezondgids:
Gezonder leven moet met kleine stapjes

Kleine stapjes en niet teveel tegelijk willen, dat is volgens de Amerikaanse hoogleraar Gezondheidskunde Margaret Kearney de beste weg naar een gezonder leven.

November 2004, Gezondgids:
Nieuwe methode tegen hoofdluis

De Amerikaanse huidarts Pearlman heeft een nieuwe manier bedacht om hoofdluis te bestrijden. Hij smeert hij een lotion in het haar die de beestjes verstikt.

13 november 2004, NRC Handelsblad:
Fruit en groenten beschermen niet tegen kanker

Het beschermend effect van fruit en groente tegen kanker staat opeens ter discussie nu uit de gecombineerde analyse van de Nurses' Health Study en de Health Professionals' Follow-up Study, tezamen met meer dan 100.000 mensen, geen enkel verschil blijkt tussen deelnemers die daarvan veel of weinig consumeren. Uit deze studies blijkt dat bij hart- en vaatziekten fruit en groenten wel uitmaken maar ook daar is het effect bescheiden.

30 oktober 2004, NRC Handelsblad:
Maagzuurremmers verhogen kans op longontsteking

Medicijnen die de vorming van maagzuur tegengaan, verhogen de kans op een longontsteking, zo blijkt uit een onderzoek van het Universitair Medisch Centrum St Radboud in Nijmegen en het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam. Het is gebaseerd op een analyse van medische gegevens van meer dan 360.000 patiënten uit 150 huisartsenpraktijken.

30 oktober 2004, NRC Handelsblad:
Onopgemerkte slaapapneu is riskant bij volledige narcose

Artsen van het St Lucas Andreas Ziekenhuis in Amsterdam waarschuwen dat mensen met obstructieve slaapapneu - herhaalde ademstilstand tijdens het slapen - een groot risico lopen na een volledige narcose, vooral omdat de overgrote meerderheid van deze mensen zich niet bewust is dat ze hieraan lijden.

23 oktober 2004, NRC Handelsblad:
Snelgroeiende meisjes lopen meer risico om later borstkanker te krijgen

De manier waarop een meisje als baby en kind groeit, beïnvloedt haar latere risico op borstkanker. Vrouwen die bij hun geboorte mollig waren maar uitgroeiden tot lange en magere tieners, liepen het grootste risico. De biologische verklaring hiervoor is niet zeker te stellen maar mogelijk komt het doordat borstweefsel extra gevoelig is bij snelle groei.

9 oktober 2004, NRC Handelsblad:
Faalgenen

Hartfalen kun je al in een vroeg stadium opsporen door te kijken welke genen er in het hart actief zijn, zo blijkt uit onderzoek van de universiteit Maastricht. Cardioloog dr. Yigal Pinto wil nu gaan bepalen welke mensen met een hoge bloeddruk - een belangrijke risicofactor voor hartfalen - een extra intensieve behandeling nodig hebben.

9 oktober 2004, NRC Handelsblad:
Stamcellen genezen hartafwijking in de muizenbaarmoeder

Signaalstoffen die door embryonale stamcellen uitgescheiden worden, kunnen bij muizen een aangeboren hartdefect genezen.

9 oktober 2004, NRC Handelsblad:
Bij slapeloosheid werkt gedragstherapie beter dan slaapmiddel

Mensen die aan slapeloosheid lijden, kunnen veel beter een verstandiger omgang met slaap aanleren door middel van cognitieve gedragstherapie dan een slaapmiddel nemen. Een groot voordeel van de gedragstherapie is dat het effect ook op de lange termijn behouden blijft, terwijl na stoppen met slaapmiddelen de slapeloosheid gewoon weer terugkomt.

Oktober 2004, Gezond Consumentenbond:
Leren leven met tinnitus

Tinnitus, chronisch oorsuizen, kan meestal niet echt genezen. Uit wanhoop proberen mensen die dit hebben, allerlei soorten therapie, vaak zonder veel resultaat. Het enige wat volgens de speciale Tinnituskliniek van het Erasmus Medisch Centrum Rotterdam echt helpt, is iemand leren hoe hij beter om kan gaan met zijn kwaal. 

Oktober 2004, Gezond Consumentenbond:
Longkanker bij niet-rokers

Niet-rokers die longkanker krijgen, zijn meestal geschokt als zij dat horen. Terecht, want meer dan 90% van de mensen met longkanker zijn rokers. Iemand die nooit gerookt heeft en tóch longkanker krijgt, is dus echt een pechvogel. Het goede nieuws is dat longkanker bij niet-rokers volgens een Amerikaanse publicatie in het tijdschrift Chest vaak gunstiger verloopt dan bij rokers.  

Oktober 2004, Gezond Consumentenbond:
Yoghurt helpt niet tegen vagina-ontsteking

Yoghurt is een bekend huismiddeltje tegen vaginale ontstekingen. De lactobacillen in yoghurt zouden kwaadaardige bacteriën verdrijven. Australische artsen tonen aan dat deze zogenoemde probiotica vaginale ontstekingen niet kunnen voorkómen.

25 september 2004, NRC Handelsblad:
Wandelen beschermt oude mensen tegen dementie

Oudere mannen die niet of nauwelijks bewegen, lopen bijna twee keer zoveel kans op dementie als hun leeftijdgenoten die dagelijks een paar kilometer wandelen, zo blijkt uit de Honolulu-Asia Aging Study. En het geldt ook voor het andere geslacht geldt: lichamelijk actieve vrouwen presteren beter bij allerlei verstandelijke testjes.

18 september 2004, NRC Handelsblad:
PSA-test voorspelt slecht de ernst van prostaatkanker

De test op prostaatspecifiek antigeen (PSA-test) om prostaatkanker op te sporen is een achterhaald fenomeen, vinden prof. Thomas Stamey en zijn medewerkers van de Amerikaanse Stanford University.

11 september 2004, NRC Handelsblad:
Amandelen knippen heeft weinig nut bij milde keelklachten

Bij kinderen met betrekkelijk milde klachten door steeds terugkerende keelontstekingen of vergrote amandelen, kun je net zo goed afwachten als chirurgisch ingrijpen, zo blijkt uit onderzoek van het Universitair Medisch Centrum Utrecht.

11 september 2004, Ophef NRC Handelsblad:
Lijken in de medicijnkast

Medicijnfabrikanten houden ongunstige resultaten van hun geneesmiddelenonderzoek graag geheim. Om een eind te maken aan selectief publiceren hebben de gezamenlijke hoofdredacteuren van 11 vooraanstaande medische tijdschriften bekendgemaakt dat ze vanaf 1 juli 2005 alleen onderzoeken zullen publiceren die bij een openbaar toegankelijk register zijn aangemeld voordat de eerste patiënten zijn aangeworven.

4 september 2004, NRC Handelsblad:
Ook met tamoxifen na borstkanker is bestralen nog nodig

Het medicijn tamoxifen dat de kans op borstkanker verkleint, maakt bestraling na een operatieve verwijdering van borstkanker niet overbodig, tenminste niet bij relatief jonge vrouwen. Zonder bestraling is het risico dat de borstkanker terugkomt, duidelijk hoger. Voor oudere vrouwen, die nog gevoelig zijn voor oestrogeen hormoon, geldt dat niet. Bij hen heeft bestraling meer nadelen dan voordelen.

September 2004, Gezond Consumentenbond:
Nepmiddel evengoed als pijnstiller bij knie-artrose

Franse reumatologen hebben bij patiënten met een versleten knie - artrose - de werkzaamheid van paracetamol vergeleken met die van een namaakmedicijn, een placebo. De pijn nam door paracetamol bij 52,6% van de deelnemers duidelijk af maar, verrassend genoeg, het effect van de placebo was praktisch net zo groot: bij 51,9% was er duidelijke verbetering! Paracetamol lijkt dus niet echt nut te hebben. 

September 2004, Gezond Consumentenbond:
Driedaagse kuur te kort bij urineweginfectie

Volgens de huisartsenrichtlijn moeten vrouwen met een urineweginfectie een driedaagse antibioticumkuur krijgen. Uit een zojuist gepubliceerd onderzoek van het Utrechtse Pharmo-instituut blijkt dit niet altijd afdoende is. Bij zo'n 18% van deze vrouwen komt de infectie binnen een maand terug. Een vijf- of zevendaagse kuur werkt beter. De Utrechtse wetenschappers adviseren de langere kuur vooral bij ouderen en vrouwen die net uit het ziekenhuis komen - allebei groepen met een hogere kans op een mislukken van de behandeling.

September 2004, Gezond Consumentenbond:
Menstruatie kan migraine-aanval uitlokken

Nogal wat vrouwen die aan migraine lijden zeggen dat hun aanvallen niet zomaar op een toevallig moment komen opzetten maar nauw verband houden met hun menstruatie. Verder zouden migraine-aanvallen rond de menstruatie ernstiger zijn, langer duren en minder goed op medicijnen reageren. Tot nu toe was dat niet meer dan een persoonlijke indruk maar Britse onderzoekers hebben die nu aan de hand van een groot aantal hoofdpijndagboeken van migrainepatiënten wetenschappelijk onderbouwd.

28 augustus 2004, NRC Handelsblad:
Slag in de neus, pneumokokken-inenting werkt niet tegen oorontstekingen

Vaccineren tegen virussen beschermt kinderen waarschijnlijk beter tegen vervelende kwaaltjes dan een vaccinatie met nieuwe anti-bacteriële vaccins. Voor iedere uitgeschakelde bacteriesoort komt namelijk vlot een andere lastpak in de plaats.

28 augustus 2004, NRC Handelsblad:
Astmapatiënten gebruiken te weinig inhalatiecorticosteroïden

Slechts één op de vijf astmapatiënten die wegens hardnekkige benauwdheid inhalatiecorticosteroïden krijgt voorgeschreven, houdt die behandeling ook werkelijk vol. Die geringe therapietrouw is uiteindelijk slecht voor de gezondheid van de astmapatiënten.

21 augustus 2004, NRC Handelsblad:
Vettige neuscréme vangt pollen weg en helpt tegen hooikoorts

Een speciale vettige neuscréme vermindert hooikoortsklachten met zo'n 60%. De créme werkt waarschijnlijk vooral doordat hij pollen wegvangt voordat ze op het neusslijmvlies een allergische reactie kunnen uitlokken.

Augustus 2004, Gezond Consumentenbond:
Lengterichtlijn bij kinderen te krap

In 1996 is er een richtlijn voor artsen opgesteld om te bepalen welke kinderen er later een te kleine lichaamslengte zullen krijgen en bij wie daar eventueel wat aan gedaan moet worden. Nu blijkt uit een analyse op basis van cijfers over een kleine duizend kinderen uit de regio rond Kerkrade en Landgraaf dat die richtlijn, als hij strikt wordt toegepast, leidt tot een ongekend aantal verwijzingen. Maar liefst 38% van die kinderen had een of meer keren naar een specialist verwezen moeten worden! Inmiddels zijn er voorlopige aangepaste verwijsregels.

Augustus 2004, Gezond Consumentenbond:
Menopauze onder invloed van de seizoenen

Het begin van de menopauze is niet alleen een kwestie van uitputting van de eierstokken. Het staat ook heel duidelijk onder invloed van de veranderende seizoenen.

Augustus 2004, Gezond Consumentenbond:
Vrouwen gevoeliger voor alcoholschade

Bij vrouwen die in het weekeinde veel alcohol gebruiken en daarbij ook nog eens niets eten, zijn de leverfuncties vaker verstoord dan bij vrouwen die dezelfde hoeveelheid alcohol gespreid door de week en tijdens de maaltijd drinken. Voor mannen geldt dat niet; bij hen is alleen de hoeveelheid alcohol van belang.

27 juli 2004, NRC Handelsblad:
Duur medicijn helpt even tegen darmkanker

Er is een nieuw medicijn bijgekomen om uitgezaaide dikkedarmkanker te stoppen als gewone chemotherapie niet meer werkt: cetuximab. Het is een antilichaam dat de bindingsplaats voor epidermale groeifactoren blokkeert. Genezing zit er ook met dit middel helaas nog steeds niet in: de patiënt krijgt er enkele extra levensmaanden bij. En de prijs is hoog, zo'n 30.000 dollar per kuur.

10 juli 2004, NRC Handelsblad:
Gezinshond ziet epileptische aanval aankomen

Sommige gezinshonden voelen epileptische aanvallen bij kinderen minuten tot zelfs uren van te voren al aankomen, zo blijkt uit een inventarisatie door artsen van het Alberta Children's Hospital in de Canadese stad Galgary.

Juni 2004, Gezond Consumentenbond:
Vitamine C beschermt tegen reuma

Mensen die overvloedig groenten en fruit eten en daardoor veel vitamine C binnenkrijgen, hebben volgens een Britse publicatie in Annals of Rheumatic Diseases van juli 2004 minder vaak last van reuma.

26 juni 2004, NRC Handelsblad:
Schildklierkanker door Tsjernobylramp nu ook bij ouderen vastgesteld

In Wit-Rusland neemt het aantal gevallen van schildklierkanker als gevolg van de kernramp in Tsjernobyl sterk toe. Er heeft ook een verschuiving plaats gevonden. In de eerste tien jaar na de ramp van april 1986 werden vooral kinderen ziek. Nu zijn de volwassenen aan de beurt.

19 juni 2004; NRC Handelsblad OPHEF:
Wetenschap botst met reclame

'Publicatie van dit redactionele commentaar zou in bepaalde kringen niet geaccepteerd worden ... en dat ging onze marketingafdeling blijkbaar te ver.' Met dat argument wees de hoofdredacteur van Dialysis and Transplantation begin dit jaar een door de Amerikaanse ingenieur Dennis Cotter geschreven redactioneel commentaar af. 'Helaas ben ik overruled door onze marketingafdeling'. Dat terwijl drie reviewers van het tijdschrift, allemaal gerenommeerde wetenschappers, het stuk al hadden goedgekeurd. De uitgever was blijkbaar bang dat de inhoud van het stuk de reclame-inkomsten van het tijdschrift zou schaden. Nu is het redactionele commentaar van Cotter alsnog verschenen, maar wel in een ander tijdschrift: Seminars in Dialysis.

12 juni 2004, NRC Handelsblad:
Geestelijke aftakeling ontstaat door beschadigde genen

Geestelijke aftakeling op oudere leeftijd ontstaat doordat bepaalde genen die een rol spelen bij de communicatie tussen zenuwcellen op hogere leeftijd minder goed functioneren. Medewerkers van de Harvard Medical School zeggen daarmee een oorzaak van ouderdom te hebben gevonden. Ze onderzochten de genactiviteit (genexpressie) in autopsiemateriaal van de hersenen van 30 overleden mensen, in leeftijd variërend van 26 tot 106 jaar.

5 juni 2004, NRC Handelsblad:
Histaminecellen in slaap-waakcentrum houden wakker

Zenuwcellen die histamine uitscheiden, zijn essentieel om wakker te blijven, zo blijkt uit experimenten van de universiteit van Californië bij honden met narcolepsie, een ook bij mensen voorkomende plotseling optredende slaapzucht. Mensen die hun hooikoorts met antihistaminica bestrijden zullen daar niet verbaasd over zijn: van antihistaminica word je suffig.

29 mei 2004, NRC Handelsblad:
Vet dun

Te zware mensen die het door de vorig jaar overleden Amerikaanse hartspecialist Atkins ontwikkelde dieet volgen, eet mogen onbeperkt eiwitten en vet eten. Maar koolhydraten (meel en suiker) moeten ze laten staan. Vlees, vis, eieren en kaas mogen dus wel. Aardappelen, rijst of pasta niet. Het idee is dat door het ontbreken van koolhydraten de vetreserves eerder worden aangesproken.Dit vermageringsdieet werkt. Dat is nu wetenschappelijk bewezen. Maar door het Atkins-dieet kan wel het cholesterolgehalte stijgen.

22 mei 2004, NRC Handelsblad:
Veel homocysteïne in het bloed verhoogt het risico op botbreuken

Ouderen met een hoge concentratie van het aminozuur homocysteïne in het bloed lopen duidelijk meer risico op botbreuken. Het effect van homocysteïne is aanzienlijk, vergelijkbaar met dat van bekende risicofactoren voor een botbreuk, zoals een lage botdichtheid of een verminderd verstandelijk functioneren.

22 mei 2004, NRC Handelsblad:
Nadelen van hormonen voor te vroeg geborene zijn groot

Het steroïde hormoon dexamethason kan het leven redden van te vroeg geboren kinderen, door verbetering van de ademhaling. Maar later kan het leiden tot hersenafwijkingen.

15 mei 2004, NRC Handelsblad:
Blindedarmontsteking? Het kan ook een vetinfarct zijn!

Bij patiënten met plotselinge erge buikpijn denkt men al snel aan een blindedarmontsteking. Maar het kan ook iets goedaardigs zijn: een vetinfarct. Radioloog Adriaan van Breda Vriesman van het Rijnland Ziekenhuis in Leiderdorp schrijft in zijn proefschrift dat zo'n vetinfarct, hoewel het weinig bekend is, vaker voorkomt dan gedacht.

1 mei 2004, NRC Handelsblad:
Bij een whiplash werkt oefentherapie beter dan een halskraag

Whiplash-patiënten die op dokter's advies een week lang een zachte kraag om de hals dragen, hebben na zes weken meer restklachten dan mensen die nekoefeningen krijgen bij een fysiotherapeut.

Mei 2004, Gezond:
Aderverkalking verhoogt kans op depressies

Uit een groot Rotterdams bevolkingsonderzoek blijkt dat ouderen die aan aderverkalking lijden, vaker depressief zijn. Het risico op een depressie nam zelfs toe naarmate de vaatafwijkingen ernstiger waren.

Mei 2004, Gezond:
Koffie beschermt tegen zuurstofschade

Noorse onderzoekers hebben bepaald welke voedingsmiddelen veel bijdragen aan de anti-oxidanten in het lichaam. Die anti-oxidanten beschermen ons tegen agressieve vrije zuurstofdeeltjes. Tot hun verbazing bleek koffie verreweg de grootste bijdrage te leveren aan de oxidanten in het lichaam, namelijk 64%.

Mei 2004, Gezond:
Ziek of gewoon oud?

"Normale veroudering" bestaat niet, stellen de Groningse klinisch geriater dr. Gerbrand Izaks en de Leidse internist-geriater prof. dr. Rudi Westendorp. Ouderdomsgebreken zijn een opstapeling van ziekten en kwalen, die voor een deel het best praktisch aangepakt kunnen worden.

1 mei 2004, NRC Handelsblad:
Meeroken leidt tot 15% meer sterfte

Uit twee Nieuw-Zeelandse volkstellingen van 1981 en 1996 blijkt dat passief meeroken het risico om te overlijden met gemiddeld zeker 15% verhoogt. Bij die volkstellingen was gevraagd naar rookgewoonten en het roken door huisgenoten. Het is voor het eerst dat het effect van meeroken op bevolkingsniveau is onderzocht (British Medical Journal, 24 april 2004).

April 2004, Synaps VU medisch centrum:
Het raadsel multipele sclerose vraagt om een oplossing

Ondanks jaren en jaren onderzoek is de oorzaak van multipele sclerose, kortweg MS, nog steeds niet bekend. Men weet nog altijd niet waarom bij deze mensen de isolerende myelinescheden rond de zenuwvezels verdwijnen. Is MS een auto-immuunziekte waarbij de eigen afweer de myeline vernietigt, of is het misschien wel een degeneratieve aandoening, vergelijkbaar met de ziekte van Parkinson?

24 april 2004, NRC Handelsblad:
Bevolkingsonderzoek leidt niet tot minder borstkanker later

Bevolkingsonderzoek naar borstkanker bij vrouwen leidde in Zweden en Denemarken tot een stijging van het aantal ontdekte kankers met ongeveer de helft. Maar de verwachting dat onder de regelmatig gescreende vrouwen vervolgens minder borstkanker wordt gevonden als ze ouder zijn, is niet uitgekomen. Zweedse en Noorse onderzoekers concluderen daaruit dat de borstkankerscreening vooral leidt tot overdiagnostiek.

20 april 2004, NRC Handelsblad:
Voormalige kindsoldaten lijden aan ernstige stress

Kindsoldaten in het noorden van Oeganda lijden vrijwel allemaal aan zeer ernstige verschijnselen van posttraumatische stress, vaak nog jaren na hun bevrijding uit de legertjes waarin ze na een ontvoering terecht kwamen. Dat blijkt uit een onderzoek onder deze jongeren door medewerkers van de Gentse universiteit, samen met de journaliste Els De Temmerman.

17 april 2004, NRC Handelsblad:
Veel zaadlozingen verminderen de kans op prostaatkanker

Mannen die vaker dan gemiddeld hun zaad lozen door seks of ook masturbatie, krijgen minder snel prostaatkanker, zo blijkt uit de Amerikaanse Health Professionals Study. Tot nu toe dacht men dat het andersom was: meer zaadlozingen, meer prostaatkanker.

10 april 2004, NRC Handelsblad:
Diabeteszwangerschap geeft ondanks insuline nog veel problemen

Bij zwangere vrouwen met diabetes komen heel veel zwangerschapscomplicaties voor, zelfs als hun ziekte goed onder controle is. Uit een landelijk Nederlands onderzoek blijkt dat de kans op aangeboren afwijkingen bij het kind drie keer zo hoog is als normaal en die op een zwangerschapsvergiftiging bij de moeder zelfs 12 keer zo hoog.

3 april 2004, NRC Handelsblad:
Vethormoon leptine verandert de structuur van de hersenen

Het uit vetcellen afkomstige hormoon leptine beïnvloedt de bouw en het functioneren van bepaalde hersenstructuren, zo blijkt uit twee Amerikaanse publicaties in het wetenschappelijke tijdschrift Science van 2 april 2004. Dit zou kunnen verklaren waarom de een slechts met de grootste moeite een kilootje kan afvallen, terwijl een ander altijd dun blijft - wat hij ook eet.

27 maart 2004, NRC Handelsblad:
Wachten met vast voedsel helpt niet tegen allergie

Baby's die pas een half jaar of zelfs een jaar na hun geboorte voor het eerst vast voedsel krijgen, hebben later net zo veel last van astma of eczeem als kinderen die al snle vast voedsel eten. Daarmee is een modern bakerpraatje ontkracht dat zegt dat langdurige borstvoeding de kans op eczeem en astma verlaagt. Het is eerder andersom.

Maart 2004, Gezond:
Huilbaby's door overbelaste ouders

Bij een veel huilende baby denken veel ouders én artsen vaak meteen aan overgevoeligheid voor koemelk maar volgens twee artikelen in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde ligt het daar meestal niet aan. Uitleg, steun en begrip voor de ouders is vaak een effectievere aanpak van het probleem dan speciale voeding. Verder kan het helpen om een huildagboek bij te houden. Dan kun je makkelijker een onderscheid te maken tussen normaal huilen en echt overmatig huilen.

Maart 2004, Gezond:
Glutenovergevoeligheid vaak niet opgemerkt

Uit een Brits onderzoek blijkt dat 1 op de 100 kinderen daar lijdt aan overgevoeligheid voor gluten. En daarvan krijgt er maar 1 op de 2500 een behandeling. In Nederland is de situatie niet anders: veel kinderen hebben er last van en maar heel weinig komen er bij de dokter terecht.

20 maart 2004, NRC Handelsblad:
Reuma in het bloed, gewrichtsziekte is al jaren van te voren aantoonbaar

Bijna de helft van de patiënten met reumatoïde artritis heeft al reuma-antilichamen in het bloed vele jaren voordat ze last krijgen van hun gewrichten. Dat blijkt uit oude bloedmonsters die reumapatiënten vroeger als "gezonde" bloeddonor hebben afgestaan. Medewerkers van VU medisch centrum en het Jan van Breemen Instituut voor Reumatologie en Revalidatie in Amsterdam die dit ontdekten stellen dat daarmee reumapreventie in het verschiet ligt.

13 maart 2004, NRC Handelsblad:
Fitness houdt de hersenen jong

Conditietraining houdt niet alleen het lijf maar ook de hersenen jong, zo blijkt uit een publicatie in de Proceedings of the National Academy of Sciences van 2 maart 2004. Daarin laten medewerkers van de universiteit van Illinois zien dat lichamelijke fitte ouderen zich beter kunnen concentreren en minder fouten maken. Iets dergelijks was eerder ook al aangetoond bij muizen.

13 maart 2004, NRC Handelsblad:
Hollen en stilstaan, moderne leefstijl bevordert het metabool syndroom

Een verstoring van de balans tussen activiteit en voedselopname leidt maar al te vaak tot een gevaarlijke combinatie van aandoeningen. Het dodelijk viertal worden ze wel genoemd: een dikke buik, hoge bloeddruk, abnormale vetsamenstelling van het bloed en verminderde gevoeligheid voor insuline. Ieder op zich zijn dit factoren die de kans op hartziekte met 30 tot 60 procent vergroten, maar gecombineerd is het risico dubbel zo groot. De combinatie heet het metabool syndroom.

6 maart 2004, NRC Handelsblad:
Minder migraine na hartreparatie

Migrainepatiënten die zijn geopereerd aan een aangeboren defect in hun harttussenschot, een zogenoemd open foramen ovale, lijken daarna minder last te hebben van hoofdpijnaanvallen.

6 maart 2004, NRC Handelsblad:
Kruidendrankje met echinacea beschermt tegen luchtweginfecties

Een combinatiepreparaat van echinacea, vitamine C en propolis blijkt kinderen te beschermen tegen luchtweginfecties. Tijdens een Israëlisch experiment kregen de kinderen die dagelijks zo'n drank slikten, ruim de helft minder luchtweginfecties dan een placebogroep.

Februari 2004, Synaps VUmc:
Het einde van de heroïsche chirurgie, endovasculaire behandeling van gescheurde buik-aneurysma's

Amsterdamse vaatchirurgen hopen de zeer hoge sterfte onder patiënten met gescheurde aneurysma's van de buikaorta terug te brengen door deze aneurysma's via de lies met een vaatprothese te repareren. De komende drie jaar zullen ze bij 80 patiënten de resultaten van deze minimaal invasieve aanpak vergelijken met de standaardbehandeling van nu, een grote acute buikoperatie.

28 februari 2004, NRC Handelsblad:
Zelf thuis bloeddrukmeten scheelt veel onnodig behandelen

Patiënten die thuis zelf hun eigen bloeddruk in de gaten houden, kunnen uiteindelijk met minder medicijnen toe dan degenen bij wie de huisarts regelmatig de bloeddruk controleert. Na een jaar kan een kwart van de 'zelftesters' zelfs helemaal zonder medicijnen, vergeleken met 11% van de door de huisarts gecontroleerde groep.

21 februari 2004, NRC Handelsblad:
Eiwitje in dunne darm is sleutel tot werking cholesterolmedicijn

Wetenschappers hebben in de dunne darm een eiwitje geïdentificeerd dat een belangrijke rol speelt bij de opname van cholesterol uit het voedsel. Bij muizen zonder dit eiwitje, het NPC1L1-eiwit, daalt de cholesterolopname in de darm met zo'n 70%. Dit eiwitje komt ook bij de mens voor en alles wijst erop dat het nieuwe cholesterolverlagende medicijn ezetimibe daarop inwerkt.

14 februari 2004, NRC Handelsblad:
Aidsimmuniteit in Europa komt niet door pest maar door pokken

Veel West-Europeanen zijn ongevoelig vooor het aidsvirus door een mutatie in hun eiwit CCR5. Deze beschermende mutatie komt veel voor onder Europese blanken. Het idee was dat de mutatie in West-Europa zo veel voorkomt doordat die mutatie ook zou beschermen gen tegen de pestbacterie. En dat mensen zónder die mutatie in de Middeleeuwen het slachtoffer zijn geworden van de pestepidemieën.

14 februari 2004, NRC Handelsblad:
Ongerijpte eisblaasjes, wegbranden is de beste behandeling voor het polycysteus-ovariumsyndroom

Eierstokken vol ongerijpte eiblaasjes zijn het kenmerk van het polycysteus-ovariumsyndroom. Het is een van de meest voorkomende oorzaken van onvruchtbaarheid bij de vrouw. De gebruikelijke therapie is een reeks hormooninjecties, maar wegbranden van een deel van de eiblaasjes is een veel makkelijker en veiliger alternatief. Dit is aangetoond door prof.dr. Fulco van der Veen en dr. Neriman Bayram van de afdeling Voortplantingsgeneeskunde van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam.

14 februari 2004, NRC Handelsblad:
Lusteloze en vermoeide mensen krijgen eerder een hartinfarct

Veertigplussers die vitaal uitgeput zijn - moe, lusteloos, zonder energie, prikkelbaar en moedeloos - lopen bijna drie keer zoveel kans op een hartinfarct als hun meer energieke leeftijdgenoten. Vitale uitputting is daarmee een belangrijker risicofactor voor hart- en vaatziekte dan het bekende rijtje "roken, overgewicht, verhoogde bloeddruk en verhoogd cholesterol".

Februari 2004, Gezond Consumentenbond:
Spataders kun je beter voorkómen

Wie bij het ontstaan van de eerste spataders meteen maatregelen neemt, voorkomt problemen. Steunkousen zijn in zo'n geval een goede remedie. Spataders kunnen ook operatief worden verwijderd, maar dit is niet in alle gevallen een goede oplossing. U kunt de kwaal maar beter proberen te voorkómen.

Februari 2004, Gezond Consumentengids:
Rugpijn? Ga fietsen!

Mensen met rugklachten kunnen maar het beste gaan fietsen concludeert de Eindhovense arts en manueel therapeut Leo van Deursen in zijn proefschrift. Zijn onderzoek gaat over activiteiten waarbij mensen met lage rugklachten het minst last hebben.

Februari 2004, Gezond Consumentenbond:
Emotionele stress en de ziekte van Alzheimer

Mensen die emotioneel snel van slag zijn, lopen meer kans om later last te krijgen van geheugenverlies en verschijnselen van de ziekte van Alzheimer dan hun meer ontspannen leeftijdgenoten. Dat blijkt uit een onderzoek van het Rush Alzheimer's Disease Center in Chicago.

Februari 2004, Gezond Consumentenbond:
Echinacea helpt niet bij verkouden kinderen

Het populaire kruidenmiddel Echinacea maakt niet dat kinderen er korter of minder ernstig last van hebben, zo blijkt uit een onderzoek van de universiteit van Washington. Sterker nog, een aantal kinderen kreeg na echinacea last van huiduitslag.

31 januari 2004, NRC Handelsblad:
Vaker herseninfarcten bij migraine met een aura

Volgens het Leids Universitair Medisch Centrum komen herseninfarcten in het gebied van de kleine hersenen bij migrainepatiënten met een aura bijna 16 keer zo vaak voor als bij de doorsnee-bevolking. En hoe meer migraine-aanvallen per maand, des te hoger wordt dat risico.

24 januari 2004, NRC Handelsblad:
Stapsgewijs oplopende belasting helpt goed tegen lage rugpijn

Werknemers die ziek thuis zitten vanwege pijn laag in de rug, gaan het snelst weer aan het werk als ze hun rug steeds een stapje meer gaan belasten zonder daarbij te letten op pijn. Dat blijkt uit een vergelijkend onderzoek van het EMGO-instituut van VU medisch centrum bij 134 langdurig arbeidsongeschikte KLM-medewerkers.

17 januari 2004, NRC Handelsblad:
Dreigende miskramen kunnen opgespoord met een placenta-eiwit

Bij zwangere vrouwen die herhaaldelijk een vroege miskraam krijgen, is vaak de concentratie van het eiwit MIC-1 in de placenta te laag. Dat is meetbaar al vóór de miskraam het geval. Daarmee hebben artsen van het Monash University Medical Centre in de Australische stad Victoria een signaalmolecuul gevonden voor een dreigende miskraam.

17 januari 2004, NRC Handelsblad:
De risico's van gezond vuil

Steeds meer mensen hebben tegenwoordig last van astma en andere allergische aandoeningen. In Nederland is nu al eenderde van de kinderen in meer of mindere mate overgevoelig! Velen denken dat dit komt door de sterk verbeterde hygiëne in westerse landen. Kinderen komen te weinig in aanraking met vuil en daardoor gaat hun afweersysteem later overgevoelig reageren op willekeurige prikkels. Dat noemt men de hygiënehypothese. Die is inmiddels zo populair dat sommige ouders hun kinderen maar liever niet laten inenten om ze maar zoveel mogelijk met allerlei ziektekiemen in aanraking te brengen. "Laat ze maar in viezigheid spelen" is het parool. De Maastrichtse hoogleraar Huisartsgeneeskunde prof. dr. Onno van Schayck waarschuwt daartegen. Op deze manier verwordt de hygiënehypothese tot een bedreiging van de volksgezondheid.

10 januari 2004, NRC Handelsblad:
Neusspray tegen griep

Een neusspray is een aantrekkelijk alternatief voor de griepprik. Uit een zojuist in Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine gepubliceerd onderzoek van de universiteit van Texas blijkt dat één dosis neusspray kinderen zelfs meerdere jaren tegen griep beschermt. Men denkt er in de Verenigde Staten over die aan alle kinderen te geven. In de spray zit een levend verzwakt griepvirus, terwijl de nu nog gebruikte griepprik een dood virus of delen daarvan bevat.

Voor oudere artikelen kijk in het archief of vul hieronder een of meer trefwoorden in: