April 1999, Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (1999; 143(18); 955):
Cadmiumvervuiling en brosse botten
Een groep Leuvense onderzoekers onder leiding van dr.Jan Staessen concludeert in The Lancet (1999;353:1140-4) dat zelfs een geringe blootstelling aan cadmium leidt tot een demineralisatie van het skelet en daarmee tot een verhoogd risico op botbreuken. Staessen en zijn collega's controleren al sinds 1985 een groep mensen die wonen rond voormalige zinkfabrieken in Mol, Balen, Lommel, Overpelt en Neerpelt, plaatsjes in de Belgische Kempen. De grond daar op is ernstig vervuild, want tot het begin van de jaren zeventig is daar jaarlijks zo'n 120 ton cadmium geloosd. De Leuvense wetenschappers zagen onder 506 inwoners van de vervuilde gemeenten 30 tot 40 procent meer arm-, rib- en heupfracturen dan onder inwoners van de als controle fungerende gemeente Hechtel-Eksel, waar de grond niet met cadmium vervuild is. In absolute getallen gaat het overigens om een beperkt aantal fracturen: 44 gevallen.
Uit Japans onderzoek is bekend dat hoge doses cadmium kunnen leiden tot botafwijkingen, daar de Itai-Itai-ziekte genoemd. Vergeleken met de Japanse cadmiumvervuiling is die in de Belgische Kempen gering te noemen. Toch kan er dus volgens Staessen en zijn medewerkers al een merkbaar effect op de botdichtheid vastgesteld worden.
De burgemeester van een van de aan cadmium blootgestelde gemeenten, Louis Van Veldhoven uit Lommel, laat in de pers weten dat hij ernstige twijfels heeft over de resultaten van het Leuvense cadmiumonderzoek (De Morgen, 6 april 1999). Hij wijst er zelfs op dat de betrokken onderzoekers in het verleden al eens verkeerde verbanden hebben gelegd. Van Veldhoven: ‘De onderzoekers onthulden in de zogenaamde Cadmibelstudie in de jaren tachtig al dat de cadmiumbelasting bij personen in de verontreinigde regio tot 30 procent hoger zou liggen. Maar achteraf bleek dat de nationale watermaatschappij de boosdoener was. De indruk bestaat dat de onderzoekers de studie toen in de media hebben gebracht om op die manier extra fondsen los te weken. Ik wil niet zeggen dat er ook deze keer verkeerde conclusies zijn getrokken maar ik vind het wel spijtig dat de onderzoekers met de resultaten niet eerst naar ons zijn gekomen.'
De provinciebesturen van Antwerpen en Limburg hebben de bewoners van de risicogebieden inmiddels een folder gestuurd met tips hoe ze cadmiuminname zoveel mogelijk kunnen vermijden. Groenten uit hun moestuinen moeten ze mijden (De Standaard, 6 maart 1999). |