BART MEIJER VAN PUTTEN
MEDISCH NIEUWS

Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde 1998; 142(12); 670-1:
Mazelenvaccinatie in verband gebracht met autisme

De Britse dagbladen The Times en The Independent (27 februari 1998) hebben uitgebreid aandacht besteed aan een bericht in The Lancet (1998;351:637-41) over een mogelijk verband tussen mazelenvaccinaties en autisme. In het Londense Royal Free Hospital is namelijk bij twaalf peuters tussen de één en twee jaar een ongebruikelijke, op de ziekte van Crohn lijkende darmontsteking vastgesteld die overgaat in autisme. Al deze kinderen waren kort tevoren gevaccineerd met een combinatievaccin tegen bof, mazelen en rubella (MMR-vaccin, measles, mumps and rubella). De artsen uit het Royal Free Hospital opperen dat de door de mazelenvaccinatie ontstoken darmwand niet meer in staat is om uit melk en tarwe ontstane opiaten te verwerken. Dat zou dan de groei van de hersenen op een cruciaal moment in de ontwikkeling stuiten, waardoor autisme uitgelokt wordt.

De leider van het onderzoek naar het verband tussen vaccinaties en autisme, dr. Andy Wakefield, adviseert in The Times zelfs al helemaal af te stappen van het nu gebruikelijke gecombineerde MMR-vaccin. Kinderen zouden alleen nog met drie aparte vaccins geënt moeten worden. Critici wijzen er echter op dat Wakefield slechts twaalf gevallen beschrijft en dat het tweede levensjaar de gebruikelijke periode is waarin autisme optreedt; het samenvallen van autisme met de MMR-vaccinatie kan dus heel goed op het toeval berusten. Ook de faculteitsvoorzitter van de Royal Free Medical School, Prof. Arie Zuckerman, vindt dat Wakefield veel te snel van stapel loopt. Zuckerman: "Overal ter wereld hebben al honderden miljoenen kinderen MMR-vaccins gekregen zonder negatieve gevolgen. Als dit bericht paniek uitlokt en de vaccinatiegraad afneemt, zullen er kinderen dood gaan aan mazelen."

Wakefield zegt echter dat hem inmiddels nog meer gevallen ter ore zijn gekomen van kinderen die kort na een MMR-vaccinatie hun vaardigheden en spraakvermogen verloren. "Ook die kinderen hadden darmproblemen. De ouders vertelden allemaal precies hetzelfde verhaal. Ik vind dat ik dat moet onderzoeken", aldus Wakefield.

De groep onderzoekers waar Wakefield deel van uit maakt, publiceerde in 1994 ook al over mazelen en darminfecties: er zou een mogelijk verband bestaan tussen een perinatale mazeleninfectie van de moeder en de ziekte van Crohn bij het kind later. Begin dit jaar concludeerden Deense onderzoekers in The British Medical Journal (1998;316:196-7) dat hun resultaten deze hypothese niet steunden.

The Lancet (1998;351:611-2) verwijst in een zeer kritisch commentaar op Wakefield's onderzoek naar pijnlijke ervaringen van rond 1970, toen de Britten na de publicatie van een vergelijkbare reeks gruwelverhalen over pertussisvaccinaties massaal weigerden hun peuters tegen deze ziekte te laten inenten. Dat resulteerde uiteindelijk in een groot aantal onnodig dove en blinde kinderen. Het is wellicht goed eraan te herinneren dat er in 1968 van de 800.000 Britse kinderen met mazelen 90 stierven aan complicaties. Sinds de invoering van de zuigelingenvaccinatie tegen mazelen (1988) is het aantal kinderen met mazelen gedaald naar 10.000 per jaar en is er geen enkel geval met dodelijke afloop meer.

De kans dat er in Groot-Brittannië paniek gaat uitbreken over vaccinaties is niet denkbeeldig, want geheel los van het gebeuren rond mazelen en autisme heeft het Britse ministerie van Volksgezondheid onlangs ook nog eens besloten voor de aanmaak van vaccins of stollingsfactoren bestemd bloedplasma in de toekomst uit het buitenland te importeren. Dit om het "theoretische risico" uit te sluiten op de overdracht van de nieuwe variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob (The Sunday Times, 22 februari 1998). De minister van Volksgezondheid, Frank Dobson, noemde deze stap een zuivere voorzorgsmaatregel: "Er is geen bewijs dat de nieuwe variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob via bloedproducten of bloed kan worden overgedragen - het risico blijft slechts hypothetisch. Toch moeten we uitgaan van het principe dat we beter het zekere voor het onzekere kunnen nemen."

Dit artikel mag worden gedownload, gelezen en gekopieerd maar alléén voor eigen gebruik. Vermenigvuldigen met winstoogmerk is niet toegestaan. Copyright Bart Meijer van Putten. Voor meer informatie: info@bartmeijervanputten.nl.