Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde 1995; 139(10); 528-9:
Overdracht van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob via bloed
In Frankrijk is er een patiënte met de ziekte van Creutzfeldt-Jakob die mogelijk besmet is via het bloedproduct albumine. Dat meldt het Institute Pasteur in Parijs, waar men alle gevallen van deze ziekte nauwkeurig registreert en analyseert (Le Monde, 14 februari 1995). Vorig jaar werd daar een patiënt met deze ziekte geregistreerd die enige tijd daarvoor nog als bloeddonor had gefungeerd. Daarop werd iedereen opgespoord die bloed of bloedproducten van deze donor had gekregen. Zo kwam men een 60-jarige vrouw op het spoor die albumine had ontvangen van de bewuste donor en die later de verschijnselen van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob was gaan vertonen. Zij had het albumine gekregen na een levertransplantatie.
De ziekte van Creutzfeldt-Jakob is een dodelijke neurologische aandoening, die in de sporadisch vorm spontaan voorkomt, maar die ook overgedragen kan worden via besmet weefsel. Men is in Frankrijk zeer huiverig voor deze aandoening, nadat gebleken is dat minstens dertig kinderen de ziekte gekregen hebben na een behandeling met groeihormoon. Dit hormoon werd indertijd geëxtraheerd uit menselijke hypofyses. Gebleken is dat er ook mensen met de ziekte van Creutzfeldt-Jakob besmet zijn geraakt via hoornvlies- en dura-transplantaten. De 60-jarige vrouw is, voor zover bekend, de eerste persoon waarbij de overdracht potentieel via een bloedproduct heeft plaats gehad.
Besmetting via bloed is niet de enige mogelijke verklaring voor de ziekte van deze patiënte, want het kan hier ook gaan om de sporadische vorm van de ziekte (het incident berust dan zuiver op het toeval) of om overdracht van het infectieuze agens via het levertransplantaat. Het is niet mogelijk om hierover uitsluitsel te geven, omdat er nog steeds geen test is om de mysterieuze verwekker van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob (een slow virus? een prion?) te identificeren.
In Frankrijk worden sinds maart 1994 uit voorzorg al het bloed en de bloedproducten teruggeroepen van een donor die de verschijnselen van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob vertoont of die een kans loopt deze ziekte te krijgen. Zo wil men ieder risico uitsluiten. Sinds deze maatregel van kracht is geworden, zijn er 12 donoren uitgesloten; het ging daarbij vooral om mensen die in hun jeugd met groeihormoon behandeld zijn.
Eind vorig jaar heeft de Amerikaanse firma Baxter Healthcare over de hele wereld (ook in Nederland) een aantal partijen bloedproducten teruggeroepen, omdat daarvoor bloedplasma was gebruikt van een donor die de ziekte van Creutzfeldt-Jakob bleek te hebben (NRC Handelsblad, 23 november 1994). Het ging hier om de stollingsfactor VIII (voor de behandeling van hemofilie A) en albumine.
|